یکی دیگر از بزرگترین شهر‌های استان یزد شهرستان اردکان بوده که از نظر معماری بناها و بافت تاریخی شباهت بسیاری با مرکز استان یزد دارد. بناهای تاریخی موجود در شهر اردکان از خشت و گل بنا شده و القاب بزرگترین بافت‌های خشتی استان یزد و شهر مهد مساجد کهن و زیبا به شهرستان اردکان باز می‌گردد. گردشمان را از مسجد جامع اردکان شروع می‌کنیم و با بازدید از اطراف شهرستان اردکان پایان می‌دهیم.

1. مسجد جامع اردکان
همانطور که ذکر گردید شهرستان اردکان مهد مساجد کهن است و می‌توانیم زیباترین مساجد ایران را در این شهر مشاهده نماییم. از مهمترین مساجد این شهر مسجد جامع اردکان است که درون بازار شهر و در بافت تاریخی قرار گرفته. این مسجد در دروان صفویه بنا شده و گنبد مسجد در طی این سال‌ها چندین بار مرمت گردیده. از زیبایی‌های این مسجد وجود در چوبیست که با کنار هم قرار دادن صدها قطعه چوب ساخته شده است. درون این مسجد زیر اندازی قدیمی وجود داشته که هم اکنون در موزه مردم شناسی در معرض نمایش قرار گرفته.
این مسجد در سال 1377 در آثار ملی ایران به ثبت رسید.


2. موزه مردم شناسی اردکان
اولین موزه‌ای که در شهرستان اردکان افتتاح گردید موزه مردم شناسی بوده که این موزه ابتدا در تربیت معلم اردکان قرار داشت سپس به زیر زمین کتابخانه فاضل انتقال گردید. اشیایی که درون این موزه نگه‌داری می‌شوند آثار با ارزش و گران بهاییست که در بخش‌های مختلفی از جمله گیاه‌شناسی، جانورشناسی، مردم شناسی و… قابل مشاهده است.


3. خانه تاریخی سنایی
یکی از خانه‌های تاریخی که در شهرستان اردکان و محله چرخاب قرار دارد خانه حاج عباس سنایی است. معماری این خانه از هر نظری زیباست و مانند دیگر بناهای تاریخی و ابنیه بافت دارای بادگیرهایست تا محیط منزل در گرمای تابستان خنک شود.


4. خانه خاتمی(موزه مفاخر)
از خانه تاریخی دیگر که در محله چرخاب و در نزدیکی خانه حاج عباس سنایی قرار دارد خانه آیت الله خاتمی امام جمعه یزد است. این خانه که قدمتی بیش از صد سال دارد هم اکنون تبدیل به موزه مفاخر شهرستان اردکان گردیده. در گذشته از زیر این خانه آب قنات چرخاب می‌گذشت.


5. مسجد کوشک‌نو اردکان
یکی دیگر از مساجد محبوب شهرستان اردکان که در میان اهالی شهر از محبوبیت زیادی برخوردار مسجد کوشک‌نو بوده که فعالیتش زا با انجام امور فرهنگی و اجتماعی آغاز نمود. در گذشته از کنار مسجدی قناتی عبور می‌کرده ولی متاسفانه امروزه خشک گردیده.

6. آسیاب آبی اردکان
بناییست در عمق زمین که در نزدیکی قنات اردکان راه دارد. در این جا سنگ آسیابی بزرگ که با قدرت توربین چوبی به کار می‌افتد قرار دارد. با چرخش توربین گندم‌ها آسیاب شده و تبدیل به آرد می‌گردد. برای رسیدن به این سنگ آسیاب باید چیزی حدود 8 پله پایین بروید.

7. آب‌انبار چهار بازار اردکان
این آب‌انبار که در نزدیکی زمین‌های کشاورزی و در اطراف شهرتان اردکان قرار دارد قدمتی 60 ساله داشته و بیشتر برای رفع احتیاجات اولیه کشاورزان بنا گردیده تا دیگر برای تهیه آب مسیری طولانی به شهر نیایند.

8. زیارتگاه زرتشتیان پیرهریشت اردکان
یکی از زیارتگاه‌های زرتشتیان که در حوالی شهرستان اردکان یزد قرار دارد. همه ساله زرتشتیان ایرانی در روز 18 نوروز در این زیارتگاه گرد هم جمع شده و به جشن و پایکوبی می‌پردازند.

9.برج توت اردکان
در نزدیکی شهرستان اردکان روستایی به نام توت قرار دارد که از جاذبه‌های گردشگری این روستا وجود برجی تاریخیست که قدمتش به دوران قاجار باز می‌گردد. این بنای تاریخی در سال 1378 در آثار ملی ایران ثبت گردید.


10. زیارتگاه پیر چک‌چک
از مهمترین زیارتگاه زرتشتیان ایران که در 43 کیلومتری شهرستان اردکان قرار دارد. برای ورودی به این زیارتگاه باید کاملا پاک باشید و بدون کفش و با کلاهی سفید رنگ وارد زیارتگاه شوید.

11. کاروانسرای شاهزاده اردکان
در 85 کیلومتری شهرستان اردکان روستایی تاریخی و کهن بنام خرانق وجود دارد. در این روستا کاروانسرایی به دستور فرزند فتحعلی شاه بنا شده که از نظر معماری بسیار زیبا و باارزش است. به دلیل مرمت‌های انجام شده در سال 1373 هم اکنون این کاروانسرا به مرکز تحقیقاتی تبدیل شده.

12. منارجنبان خرانق اردکان
این منارجنبان در اطراف شهرستان اردکان و در روستای خرانق واقع گردیده. قدمت بنای اولیه منارجنبان به دوران ساسانیان بازگشته و در اثر مرور زمان تا 3 طبقه بالا رفته. برای رسیدن به بالای منارجنبان باید از راه پله‌های مجزا رفت و آمد نمایید.


13. کاروانسرای زیرو
این کاروانسرا که در دوران صفویه و در روستای مغستان بنا شده هم اکنون به عنوان یکی از جاذبه‌های گردشگری روستا مطرح گردیده. اسم دیگر این کاروانسرا زیرآب است.


14. کویر (سیاه کوه) اردکان
همانطور که می‌دانید زیبایی یزد کویری بودنش است و به عنوان یکی از جاذبه‌های گردشگری و توریستی ایران چند سالیست مطرح شده. این کویر به شکل هلال ماه است و در قرص آن سیاه کوه قرار دارد.


15. برج ارجنان اردکان
در چند کیلومتری اردکان روستایست بنام ارجنان که بنایی به نام برج ارجنان در روستا بنا گشته. زمان ساخت این برج به دوران قاجار باز می‌گردد و این برج در سال 1384 در آثار ملی ایران به ثبت رسید.


16. زیارتگاه پارس‌بانو
پناهگاه شهبانوی پارس که در 54 کیلومتری اردکان و درون دره‌ای بنام زرجو واقع شده. گفته شده است شهربانو در هنگام فرار از دست اعراب به این کوه پناه برده و بعد از آن بخواب فردی نابینا می‌آید و پس از شفای چشم فرد دستور ساخت زیارتگاه را می‌دهد.