شهر شیراز شهر بهارنارج و چشیدن عطر گل‌های زیباست، شهریست که هر چه بگویند کم است، شهری پر از خانه و بناهای تاریخی و قدیمی که حتما باید همه را دید تا بتوان از سفر شیراز راضی شد. مگر می‌شود به شیراز سفر کرد و تنها از حافظیه بازدید کرد و یا تنها به یکی از باغ‌های شهر رفت؟ نه شیراز تنها به خاطر وجود حافظ و سعدی مشهور نگشته بلکه مکان‌های دیدنی و باشکوهی دارد که نظر هر بیننده‌ای را به خود جلب می‌کند. باغ و بناهایی که قدمت چند صد ساله دارند ولی باز هم زیبایی و شکوه قبل را در خود حفظ کرده‌اند، می‌توان چندین ساعت بدون هیچ احساس خستگی قدم زد و آن همه زیبایی را ستایش نمود.
بعد از سفرنامه شیراز که تنها در بخش کوچکی از باغ‌های شیراز سفر کردیم اکنون نوبت آن رسیده بطور کامل با باغ‌های به جای مانده از قدیم الایام آشنا شویم.

1. باغ ارم شیراز
باغ ارم یکی از قدیمی‌ترین باغ ایرانی که حتی تاریخ ساخت اولیه باغ هم مشخص نبوده ولی تنها در سفرنامه‌های قدیمی مشخص گردیده که زمان تاسیس باغ به دوران سلجوفیان باز می‌گردد. سپس در دوران زندیه به آبادانی این باغ توجه بیشتری شد و در زمان قاجار بنایی در میان این باغ زیبا بنا گردید. عمارت این باغ در سه طبقه که در طبقه دوم ایوانی بزرگ با دو ستون قرار دارد. از جلوه‌های زیبای این بنا تابلویی با تصاویر زیبا از شاهنامه فردوسیست که در پیشانی بنا نصب شده. هنوز هم باغ ارم به گل‌های زیبا، درختان بلند قامت و درخت سروناز مشهور است. به دلیل کاشت گیاهان فراوان از اقصی نقاط جهان در این باغ تنوع گیاهی بسیار زیاد دارد و به همین دلیل به باغ گیاهشناسی شیراز معروف گشته. هم اکنون این باغ در اختیار دانشگاه شیراز بوده و در نهایت در سال 1390 اسم باغ ارم در فهرست جهانی یونسکو و در سال 1353 در آثار ملی ایران به ثبت رسید.
زمان بازدید: همه روزه از 8 الی 22.30
هزینه بلیط: برای گردشگران داخلی 3000 تومان برای گردشگران خارجی 20000 تومان


2. باغ عفیف آباد
یکی دیگر از باغ‌های قدیمی شیراز که در زمان صفویه بنا شده و با عنوان گردشگاه پادشاهان دوران مختلف استفاده می‌شد باغ عفیف آباد شیراز است. در دروان قاجار قوام الملک این باغ را خریداری کرده و عمارتی زیبا در میان باغ می‌سازد این باغ دست به دست می‌چرخد تا به دست خواهر زاده قوام الملک، عفیفه خانم رسیده. این بانوی خوش ذوق ایرانی با بازسازی‌های انجام داده و تغییر نام باغ به اسم باغ عفیف آباد سبب گردید تا باغ رونقی تازه بگیرد و در نهایت این باغ به محمدرضا شاه و فرح هدیه داده می‌شود. در نهایت در 29 فروردین سال 1370 این باغ به موزه نظامی تبدیل شد. از دیدنی‌های دیگر این باغ وجود حمام و قهوه‌خانه سنتی است.
زمان بازدید: همه روزه از 8:30 الی 12 و از 16 الی 19
هزینه بلیط: برای گردشگران داخلی 2000 تومان برای گردشگران خارجی 15000 تومان


3. باغ جهان نما
قدیمی‌ترین باغ ایرانی در شیراز که در دوران سلجوقیان بنا شده باغ جهان نما شیراز بوده که در دوران صفویه آباد گشته است. عمارت میانی این باغ در دوران کریم‌خان زند بنا شده و علاوه بر عمارت خیابان‌کشی‌های انجام شده هم به دستور کریم‌خان زند صورت گرفته.
زمان بازدید: همه روزه به جر ایام تعطیل 7:30 الی 22
هزینه بلیط: برای گردشگران داخلی 2000 تومان برای گردشگران خارجی 15000 تومان


4. باغ دلگشا
زمان آبادانی و تاسیس این باغ به پیش از اسلام  به دروان ساسانیان باز می‌گردد. به حدی این باغ زیبا بوده که تیمور پس از حمله به ایران باغی به همین نام در سمرقند بنا می‌کند. در دروان صفویه هم این باغ بسیار مشهور بوده بنحوی که در کتب قدیمی اسم باغ دلگشا به وفور دیده شده.
دردوران پادشاهی نادر‌شاه به این باغ آسیب‌های زیادی وارد شده ولی در دوران زندیه بازسازی و آباد گشته. درون باغ عمارتی وجود دارد که مربوط به دوران قاجار می‌باشد. این باغ در کنار آرامگاه سعدی قرار دارد و درختان باغ از قنات آرامگاه سعدی آبیاری می‌شوند.
در سال 1381 این باغ در آثار ملی ایران به ثبت رسید.
زمان بازدید: 8 الی 22
هزینه بلیط: برای گردشگران داخلی 2000 تومان برای گردشگران خارجی 15000 تومان


5. نارنجستان قوام
یکی از شاهکار‌های دوران قاجاریه در شهر شیراز که پر از آئینه‌کاری، گچبری و منبت‌کاری‌های زیبایست نارنجستان قوام نام دارد. قوام السلطنه که حاکم فارس در دروان قاجار بوده در محله خود مجموعه‌ای می‌سازد که به مجموعه باغ قوام شهرت می‌یابد. در درون باغ عمارتی زیبا و ارزشمند که هنوز هم از دوران قاجار پابرجا مانده واقع گردیده و به دلیل وجود درختان نارنج فراوانی به باغ نارنجستان قوام مشهور گردید.
این باغ هم اکنون در اختیار دانشگاه شیراز قرار گرفته است.
زمان بازدید: همه روزه از 8 الی 19
هزینه بلیط: برای گردشگران داخلی 3000 تومان برای گردشگران خارجی 20000 تومان


6. باغ هفت‌تنان
یکی از قدیمی‌ترین جاذبه گردشگری شیراز که در دوران پیش از زندیه تاسیس شده ولی در دوران زندیه عمارت وسط باغ اضافه می‌گردد، باغ هفت‌تنان شیراز است. این باغ در ذهنیت شیرازی‌های قدیم مکانی مقدس بوده تا جایی که در زمان‌های قدیم برای اجابت دعا و نزول باران به این باغ می‌رفتند. وجه تمسیه این باغ به دلیل تدفین 7 عارف در این باغ زیبا و تاریخیست.
این باغ زیبا در سال 1310 در آثار ملی ایران ثبت شده.
زمان بازدید: همه روزه از 8 الی 18.30


7. باغ چهل‌تن (چهل مقام)
یکی دیگر از باغ‌های مشهور و تاریخی شهر شیراز باغ چهل‌تن است که به دوران زندیه باز می‌گردد که به خاطر وجود 40 قبر درون باغ به این نام مشهور گشته. این 40 نفر از درویشانی بوده که درون این باغ به دعا و نیایش می‌پرداختند.
زمان بازدید: صبح تا عصر (متاسفانه زمان دقیقی ذکر نشده)


8. باغ جنت

یکی از باغ‌هایی که در دوران قاجار بنا شده و تا کنون با گلکاری‌های زیبا و درختان بلند قامت همچنان پابرجاست باغ جنت است. در گذشته درون باغ عمارتی زیبا قرار داشته که امروزه اثری از آن باقی نمانده.
هزینه بازدید: رایگان


9. باغ نو
یکی از باغ‌های قدیمی شیراز که در زمانی به عنوان مهم‌ترین باغ شیراز شناخته می‌شد، باغ نو که مربوط به دوران قاجار بود ولی به دلیل تخریب‌های انجام شده به مخروبه‌ای تبدیل گشته. در سال 1382 در آثار ملی ایران ثبت گردید و تصمیم گرفته شد بازسازی‌هایی صورت گیرد.


10. باغچه مینو
در دوران پهلوی معروفترین معمار شیرازی باغ و عمارتی زیبا به سبک معماران اروپایی بنا کرده بنحوی که تمامی عناصر موثر در معماری ایرانی را می‌توان در این باغ پیدا نمود. سرانجام در سال 1382 این باغ در آثار ملی ایران به ثبت رسید.


11. باغ منشی باشی
یکی دیگر از باغ‌های زیبا که در دروان قاجار در شهر شیراز بنا گردید باغ منشی باشی است که در سال 1354 در آثار ملی ایران ثبت گردید. هم اکنون این باغ را شرکت مخابرات خریداری کرده و به عنوان مهمان‌سرا و پارکینگ استفاده می‌گردد.


12. باغ و عمارت شاپوری
یکی از تاجران معروف شهر شیراز شاپوری بوده که بنایی به کمک یکی از معروف‌ترین مهندسان معروف شیراز بنا می‌کند. این باغ و عمارت محل زندگی خانواده شاپوری بوده تا این که بعد از ترک خانواده این باغ متروکه می‌گردد. در نهایت توسط میراث فرهنگی خریداری شده و در سال 1370 در آثار ملی ایران ثبت گردید.


13. باغ سالاریان
سالار خان پسر قوام الملک باغی در شیراز بنا کرد و عمارتی به سبک معماری قاجار به باغ اضافه نمود. هم اکنون این باغ در حال مرمت و نوسازیست و به عنوان نمونه خوبی از معماری دوران قاجار مطرح گشته.